PAS

De PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) is een door het Ministerie van Economische Zaken bedachte, controversiële manier om agrarische- en industriële bedrijven vergunning te kunnen verlenen voor het uitstoten van stikstofverbindingen, zonder dat daar gerealiseerde verlagingen van de stikstof hoeveelheid tegenover staan. Zelfs zonder dat de hoeveelheid stikstofverbindingen in de lucht gemeten hoeft te worden.

Rekenen met een computermodel is volgens de PAS genoeg om vast te kunnen stellen of er voldoende ‘ruimte’ is om een aangevraagde vergunning voor bedrijfsuitbreiding te verlenen.

Over de PAS zijn veel rechtszaken aangespannen. Uiteindelijk zijn die terecht gekomen bij onze Raad van State (RvS). De regelgeving is (expres?) zo ingewikkeld gemaakt, dat zelfs de RvS er niet meer uit komt. De RvS heeft om advies gevraagd aan het Europees Hof over de zaak die was aangespannen door Mobilisation for the Environment (MOB), Vereniging Leefmilieu en Werkgroep Behoud de Peel.

Op 7 november kwam de uitspraak van het Europees Hof. Die was duidelijk, de PAS klopt niet: Nederland doet veel te weinig aan het beperken van de stikstof-emissie. Nederland meet de stikstofhoeveelheid in de lucht niet, maar die wordt berekend. Dat mag niet volgens het Europees Hof.

Gebruik makend van dit advies zal de RvS uitspraken gaan doen in alle in Nederland lopende rechtszaken. Dat laat nog even op zich wachten.

Waarom zouden we wachten op de RvS?
V
ooruitlopend op de uitspraken van de RvS, heeft onze regering alvast een eigen standpunt ingenomen. Dat standpunt is nogal simpel: we gaan voorlopig gewoon door met de PAS. Zie hier de Kamerbrief die de regering daarover heeft opgesteld.

Het Europees Hof
Er zijn bij het Europees Hof 5 rechters en een advocaat-generaal. De zittende rechters zijn afkomstig uit Finland, Roemenië, Slovenië, Nederland en Litouwen.

Wat het Europees Hof vindt van de PAS

De doelstelling van de PAS is onvoldoende
De PAS beoogt maar 2% reductie van de stikstof-emissie in 2030. Terwijl de stikstof-neerslag in veel Nederlandse natuurgebieden 400% te hoog is en volgens de voorspellingen ook niet zal dalen.

Berekenen in plaats van meten mag niet meer
In Nederland werd de stikstofhoeveelheid niet gemeten, maar berekend met het model Aerius2. Die berekeningen bleken bij herhaling te optimistisch. De methode lijkt verdacht veel op de manier waarop onze overheid om gaat met de geluidsoverlast van Schiphol (berekenen en bewust niet meten). Het Hof stelt dat metingen moeten worden gedaan in plaats van de modelberekeningen.

Voorschotten nemen mag niet
Met de PAS in de hand nam Nederland steeds een voorschot op nog te realiseren stikstofverlagingen bij het uitgeven van nieuwe vergunningen voor de uitstoot van stikstof. Dat mag niet volgens het Hof. Omdat de intensieve veehouderij in ons land de grootste stikstofbron is, zal deze uitspraak grote gevolgen krijgen voor deze branche.

Uitgebreide informatie
Meer over de Vereniging Leefmilieu vindt u hier.
Meer over MOB vindt u hier.
Informatie over de zaak bij de Raad van State en het Europees Hof vindt u hier.

Uitspraak Europees Hof van groot belang voor de natuur
De natuur heeft al jaren te kampen met veel te veel neerslag van ammoniak en andere stikstof verbindingen. Toch werden vergunningen uitgegeven voor bedrijfsuitbreiding of voor nieuwe activiteiten. Dat werd gedaan als ‘voorschot’ op nog te realiseren verminderingen. Die verminderingen zouden moeten komen door betere filtering door de industrie en door het verkeer en vooral door de veeteelt. Omdat het Europees Hof zich duidelijk heeft uitgesproken dat zo’n voorschot nemen niet meer mag, kunnen boeren met uitbreidingsplannen het moeilijk krijgen. De natuur vaart er wel bij, eindelijk komen er zinvolle maatregelen in zicht om de stikstofhoeveelheid in onze lucht te gaan verminderen.

Lees hieronder verder als u wilt weten wat de PAS eigenlijk is. En wat de PAS te maken heeft met de Schoorlse Duinen.

 

De overheid speelt met de PAS een merkwaardige rol voor de natuur. Laten we de Schoorlse Duinen als voorbeeld nemen.

de overheid en de Schoorlse Duinen
Eerst zijn die aangewezen tot Staatsnatuurmonument vanwege de bijzondere waarden die het gebied heeft voor de natuur, de wetenschap en de recreatie. Voornaamste opdracht: in stand houden wat er is.

Daarna werd het gebied aangewezen tot Natura 2000 gebied. Alweer met als voornaamste opdracht het beschermen en in stand houden van wat er is.

Toen werd de PAS ontwikkeld. De Programmatische Aanpak Stikstof. Een plan om de uitstoot (emissie) van stikstofverbindingen in balans te brengen met de aanvaardbare hoeveelheid neerslag van stikstof (de depositie). Dat vond de overheid nodig, omdat er geen ruimte meer was om nieuwe vergunningen af te geven aan het bedrijfsleven voor activiteiten die veel stikstof uitstoten (zoals bijvoorbeeld zware industrie of megastallen).

stikstof moeilijk in evenwicht
Het valt niet mee om de balans te vinden tussen enerzijds de uitstoot en anderzijds de toelaatbare neerslag, want de stikstof uitstoot neemt steeds verder toe. Het gaat op allerlei manieren mis. De voornaamste bronnen van stikstof zijn: industrie, verkeer, landbouw en veeteelt. Twee heel belangrijke stikstofbronnen zijn echter buiten de PAS gelaten: luchtverkeer en scheepvaart.

voorschot op grond van modelberekening
Er is besloten om niet te gaan meten, maar het beleid te baseren op (gemakkelijk te manipuleren) model berekeningen: het Aerius-model werd ontwikkeld. In de berekeningen is alvast een voorschot genomen op de verwachte verlaging van de stikstofemissie. De effecten zijn alvast ingecalculeerd van niet sjoemelende zuinige en schone dieselauto’s en van de luchtreinigers die moeten worden geïnstalleerd door industrie en veeteelt. Zoals we inmiddels weten, is de emissieverlaging er alleen op papier. De overheid werkt zich zelf ook flink tegen, bijvoorbeeld door de verhoging van  de maximum snelheid naar 130 km/u. Verlagen van de uitstoot door industrie, landbouw en veeteelt blijkt lastig en kostbaar te zijn. Maar door het voorschot dat de berekeningen alvast hebben genomen op de verwachte verlaging, worden wel weer nieuwe vergunningen uitgegeven. Het effect van deze kromme manier van denken is dus een verhoging van de stikstof uitstoot.

natuur erg gevoelig voor stikstof
Juist in natuurgebieden mag maar weinig aan stikstofverbindingen terecht komen, omdat deze werken als kunstmest en daardoor onbedoeld de groei stimuleren. En natuurgebieden worden door Europa beschermd. Wat nu?

dan natuur maar geschikt maken voor meer stikstof
Daar komt de PAS weer tevoorschijn: het gaat om de balans tussen uitstoot en neerslag. Als de ene kant niet lichter wordt, dan moet de andere kant maar zwaarder. Als de uitstoot aan stikstof niet afneemt, dan moeten we de natuur maar geschikt maken voor het opvangen van meer stikstof. Dat gaat het best als er niks groeit. Dan heeft al die “kunstmest” uit de lucht geen effect.

Terug naar ‘overheid’.

Reacties zijn gesloten.